The Ledger
27 აპრილი, 2026 · ეკონომიკის მონიტორი

ეკონომიკური მონიტორი: რეგიონული არასტაბილურობის ფასი ბარელებსა და ადამიანურ რესურსებში

რუსეთის რეგიონული პოლიტიკის ეკონომიკური საზღაური: მილიარდობით დაკარგული ბარელი ნავთობი, ინფლაცია და ადამიანური რესურსების გადინება მეზობელი ქვეყნებიდან.

1.5 მილიარდი ბარელი ნავთობი — სწორედ ამ მოცულობის დანაკარგს პროგნოზირებენ Trafigura Group-ის 2026 წლის გლობალური ანგარიშის ავტორები აღმოსავლეთ ევროპაში მიმდინარე ომის გაგრძელების შემთხვევაში. 1.5 მილიარდი ბარელი, რაც დაახლოებით 238 მილიარდ ლიტრს შეადგენს, თბილისში მოძრავი მსუბუქი ავტომობილის 50-ლიტრიანი ავზის 4.7 მილიარდჯერ ასავსებადაა საკმარისი. მიწოდების ასეთი მასშტაბური შემცირება საწვავზე ფასების მყისიერ ზრდას იწვევს, რაც ავტომატურად აძვირებს სამომხმარებლო პროდუქციის ტრანსპორტირებას მეზობელ ქვეყნებში.

ენერგეტიკულ შოკებთან ერთად, რეგიონული არასტაბილურობა მეზობელი ქვეყნების დემოგრაფიულ და შრომით რესურსებსაც იწირავს. ამ კვირაში უკრაინიდან საქართველოში კიდევ ორი დაღუპული მებრძოლი ჩამოასვენეს. ლოგისტიკური სირთულეების გამო, ერთ-ერთი მათგანის რეპატრიაციას ზუსტად 24 თვე დასჭირდა.

ეკონომიკური კუთხით, შრომისუნარიანი მოქალაქეების მონაწილეობა უცხო ქვეყნის ტერიტორიაზე მიმდინარე საომარ მოქმედებებში ადამიანური კაპიტალის პირდაპირ გადინებას ნიშნავს. როდესაც ოჯახი მთავარ მარჩენალს კარგავს, შინამეურნეობის ბიუჯეტიდან ყოველთვიურად საშუალოდ 1,200 ლარი ქრება — ეს თანხა, სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის 2025 წლის მონაცემებით, ადგილობრივ მედიანურ ხელფასს უტოლდება. 20-წლიან საპენსიო პერსპექტივაში კი, თითოეული ასეთი დანაკარგი ერთი ოჯახისთვის მინიმუმ 288,000 ლარის აკუმულირებულ დეფიციტს ქმნის. ეს მძიმე ტვირთი სრულად ოჯახის წევრებსა და ადგილობრივ სოციალურ სისტემაზე ნაწილდება.

რუსეთის სიახლოვეს არსებული პოლიტიკური სისტემა მეზობელი სახელმწიფოებისგან ერთგვარ ორმაგ ხარჯს მოითხოვს: გლობალური მიწოდების ჯაჭვების რღვევის გამო გაძვირებულ იმპორტსა და პირდაპირ დემოგრაფიულ დანაკარგებს. ეს არის რეალობა, სადაც ამ ორბიტასთან გეოგრაფიული სიახლოვე ქვეყნისთვის მუდმივ ეკონომიკურ და ადამიანურ გადასახადს ნიშნავს.

black and white electric device (Photo by Erik Mclean on Unsplash)