The Ledger
23 აპრილი, 2026 ·

27 მილიარდი ევრო სასწორზე: რუმინეთის სამთავრობო კრიზისის რეალური ფასი

რუმინეთის მმართველი კოალიციის კოლაფსი 27-მილიარდიან ევროპულ დაფინანსებასა და ქვეყნის საკრედიტო რეიტინგს საფრთხეს უქმნის. ნახეთ ეკონომიკური რისკების ანალიზი.

27 მილიარდი ევროს მოცულობის ევროპული გრანტები და სესხები შესაძლოა გაიყინოს რუმინეთის მმართველი კოალიციის მოულოდნელი დაშლის გამო. უმსხვილესი სამთავრობო პარტიის, „სოციალ-დემოკრატების“ შვიდი მინისტრის გადადგომის შემდეგ, პრემიერ-მინისტრ ილიე ბოლოჟანის 10-თვიანი კოალიციური მთავრობა საპარლამენტო უმრავლესობის გარეშე დარჩა. ამ პოლიტიკურმა რყევამ ქვეყნის ეკონომიკური სტაბილურობა კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა.

პოლიტიკური განხეთქილების საფუძველი ფისკალური დისციპლინის საკითხია. ევროკავშირის რეგულაციებით, საბიუჯეტო დეფიციტი მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) 3%-ს არ უნდა აღემატებოდეს, რუმინეთის მაჩვენებელი კი ევროკავშირში ყველაზე მაღალია და ამ ზღვარს საგრძნობლად აჭარბებს. პრემიერ-მინისტრი სახელმწიფო ხარჯების მკვეთრ შეკვეცას გეგმავდა დისბალანსის აღმოსაფხვრელად, თუმცა „სოციალ-დემოკრატების“ უარი ამ პოლიტიკაზე და მათი გასვლა მთავრობიდან ნიშნავს, რომ რეფორმების გეგმა განუსაზღვრელი ვადით შეჩერდა. საბიუჯეტო ბალანსის დარღვევა პირდაპირ აისახება ქვეყნის საკრედიტო რეიტინგზე, რომელიც ამჟამად საინვესტიციო დონის ყველაზე დაბალ ნიშნულზეა.

თუ რეიტინგი კიდევ ერთი საფეხურით დაიწევს და ე.წ. „არასაინვესტიციო“ (junk) კატეგორიაში გადავა, საერთაშორისო საინვესტიციო ფონდებს რუმინული ობლიგაციების გაყიდვა მოუწევთ. ეს პროცესი ავტომატურად გაზრდის საერთაშორისო ბაზრებზე სესხის აღების ხარჯებს. გაზრდილი საპროცენტო განაკვეთების პირობებში კი, ბიუჯეტის უფრო დიდი ნაწილი ვალის მომსახურებას მოხმარდება და არა სახელმწიფო ინფრასტრუქტურას თუ სოციალურ სერვისებს.

საფრთხის ქვეშაა ევროკავშირის 27-მილიარდიანი დახმარების პაკეტიც. რუმინეთის 19-მილიონიანი მოსახლეობისთვის ეს თანხა ერთ სულზე საშუალოდ 1,421 ევროს შეადგენს — რაც ბუქარესტში დასაქმებული საშუალო სტატისტიკური ოფისის თანამშრომლის თითქმის ორი თვის ხელფასის ტოლფასია. თუ ევროპული ფონდები დაიბლოკება, რუმინეთის ფინანსთა სამინისტროსა და მსოფლიო ბანკის პროგნოზების გათვალისწინებით, მთავრობას დანაკლისის შევსება ღია ბაზარზე გაცილებით ძვირი სესხებით მოუწევს. შესაბამისად, გაჭიანურებული პოლიტიკური კრიზისი ქვეყნისთვის პირდაპირ და მძიმე ფინანსურ დანახარჯად იქცევა.

National Central Bank (Photo by Gelu Iancu on Unsplash)