რვა მოქალაქის საჩივარი ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისრის, მაიკლ ო’ფლაერტის სახელზე, რომელიც წინასწარი მოთავსების იზოლატორებში იძულებითი გახდის პრაქტიკას ეხება, საქართველოს ბიუჯეტისთვის, შესაძლოა, 104,000-ლარიან ფინანსურ ტვირთად იქცეს. საერთაშორისო ინსტიტუტებში გაგზავნილი მსგავსი საქმეები, საბოლოო ჯამში, ყოველთვის კონკრეტულ საბიუჯეტო დანაკარგებში აისახება.
ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკა აჩვენებს, რომ მე-3 მუხლის (დამამცირებელი მოპყრობა) დარღვევის დადგენისას, სახელმწიფოებს თითოეულ დაზარალებულზე საშუალოდ 4,500 ევროს (დაახლოებით 13,000 ლარის) გადახდა უწევთ. 13,000-ლარიანი კომპენსაცია ერთ ინციდენტზე – ეს თანხა საქართველოში დასაქმებული რიგითი მოქალაქის შვიდთვენახევრის საშუალო ხელფასის ტოლფასია, თუ ეროვნული სტატისტიკის მიერ დაფიქსირებული 1,700-ლარიანი ანაზღაურებით ვიხელმძღვანელებთ. რვა მომჩივნის შემთხვევაში, პოტენციური საჯარიმო თანხა 104,000 ლარს აღწევს. ამ თანხის გადახდა პირდაპირ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, იუსტიციის სამინისტროს შესაბამისი მუხლით ხორციელდება.
2024 წლის ბიუჯეტის მიხედვით, საერთაშორისო სასამართლოების გადაწყვეტილებების აღსრულებისა და კომპენსაციებისთვის სახელმწიფოს სპეციალური ფონდი აქვს გამოყოფილი. პარალელურად, შინაგან საქმეთა სამინისტროს წლიური დაფინანსება 1.26 მილიარდ ლარს შეადგენს, საიდანაც მნიშვნელოვანი წილი იზოლატორების ინფრასტრუქტურისა და პერსონალის შენახვაზე იხარჯება.
სისტემაში არსებული პრაქტიკა, რომელსაც ევროპის საბჭოს კომისარი თავისი ვიზიტის ფარგლებში სწავლობს, მხოლოდ სამართლებრივი ნორმების საკითხი არ არის – ეს არაეფექტური ფინანსური მენეჯმენტის ნათელი მაგალითია. იზოლატორებში გამოყენებული პროცედურები, რომლებიც საერთაშორისო სტანდარტებს არ შეესაბამება, მუდმივად ქმნის საბიუჯეტო რისკებს. მენეჯმენტის თვალსაზრისით, სახელმწიფოს უწევს იურიდიული დავების ადმინისტრირება და კომპენსაციების გადახდა ისეთი ხარვეზების გამო, რომელთა აღმოფხვრა ყოველგვარი ფინანსური დანახარჯის გარეშეა შესაძლებელი.
სახელმწიფო აუდიტის სტანდარტების მიხედვით, ყოველი გადახდილი კომპენსაცია ნიშნავს იმას, რომ ეს რესურსი ინფრასტრუქტურულ თუ სოციალურ პროექტებს დააკლდა. როდესაც სისტემა უარს ამბობს უსასყიდლო ადმინისტრაციულ ცვლილებებზე, ის არჩევანს ძვირადღირებულ სამართლებრივ პასუხისმგებლობაზე აკეთებს.
მონაცემები ეყრდნობა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 2023 წლის სტატისტიკასა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტს.
