The Ledger
31 მაისი, 2026 ·

93-პროცენტიანი დამოკიდებულება: რა ფასი აქვს ცხინვალის რეგიონის ეკონომიკურ „შერწყმას“?

93%-იანი საბიუჯეტო დამოკიდებულება: მოსკოვი და ცხინვალი ენერგეტიკული და სატრანსპორტო სისტემების სრულ ეკონომიკურ ინტეგრაციაზე შეთანხმდნენ.

93 პროცენტი — სწორედ ეს არის ცხინვალის რეგიონის ბიუჯეტის ის წილი, რომელიც პირდაპირ რუსეთის ფედერალური ხაზინიდან ფინანსდება. მოსკოვსა და ადგილობრივ ადმინისტრაციას შორის გაფორმებული ახალი შეთანხმება, რომლის რატიფიცირებასაც რუსეთის დუმა უახლოეს პერიოდში გეგმავს, ამ ფინანსურ დამოკიდებულებას სრულ ინფრასტრუქტურულ ინტეგრაციაში გადაზრდის.

დოკუმენტის თანახმად, იწყება ენერგეტიკული, სატრანსპორტო და სატელეკომუნიკაციო სისტემების სრული გაერთიანება. ეს ნიშნავს, რომ რეგიონის კრიტიკული აქტივების მართვა რუსული სახელმწიფო კორპორაციების ხელში გადადის. ფისკალური მონაცემებით, რუსეთის მიერ რეგიონისთვის გამოყოფილი წლიური დახმარება საშუალოდ 5.6 მილიარდ რუბლს (დაახლოებით 60 მილიონი აშშ დოლარი) შეადგენს. შედარებისთვის, რეგიონის მთელი წლიური დახმარება დაახლოებით იმ თანხას უტოლდება, რაც ევროპული სტანდარტის 15-კილომეტრიანი ავტომაგისტრალის მშენებლობა ჯდება.

შეთანხმება ასევე ითვალისწინებს საბაჟო და საგადასახადო სისტემების სინქრონიზაციას, რითაც რეგიონი დამოუკიდებელი ფისკალური პოლიტიკის ბოლო მექანიზმებსაც კარგავს. იმ ფონზე, როდესაც თბილისი ოფიციალურ დონეზე პროცესის მიმართ დუმილს ინარჩუნებს, რეგიონის ეკონომიკური მოდელი სრულად გადადის ერთ დონორზე, რაც ეკონომიკური დივერსიფიკაციის ყოველგვარ პრინციპს ეწინააღმდეგება.

შედარებისთვის, 2023 წელს ესტონეთის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 28,000 აშშ დოლარს შეადგენდა — ეს გლობალურ ბაზარზე ინტეგრაციის შედეგია. ამის საპირისპიროდ, ცხინვალის რეგიონის შიდა შემოსავლები საკუთარი ხარჯების 7%-საც კი ვერ ფარავს. ინფრასტრუქტურაზე სუვერენული კონტროლის დათმობა სწორედ ის პირობაა, რომელსაც მოსკოვი ფინანსური ტრანსფერების სანაცვლოდ ითხოვს — დახმარების, რომელიც ნებისმიერ დროს შეიძლება შეიკვეცოს დონორის პრიორიტეტების შესაბამისად.

მონაცემები ეყრდნობა რუსეთის ფედერაციის ფინანსთა სამინისტროსა და მსოფლიო ბანკის 2025 წლის ანგარიშებს.

Power Line Grids (Photo by Fré Sonneveld on Unsplash)