The Ledger
27 აპრილი, 2026 · ეკონომიკის მონიტორი

ანგარიშსწორება: დაკარგული ნავთობი და რუსული „უსაფრთხოების“ რეალური ფასი

გლობალურ ბაზარზე ნავთობის დეფიციტის ფონზე, სომხეთი უსაფრთხოების პოლიტიკას ცვლის. გაიგეთ, რა უჯდებათ პარტნიორებს რუსული პოლიტიკური ინვესტიციები და რატომ ვერ უზრუნველყოფს მოსკოვი რეალურ დაცვას.

1 მილიარდი ბარელი ნავთობი — სწორედ ეს არის ის მოცულობა, რომელიც გლობალურმა ბაზარმა მიმდინარე კონფლიქტებისა და მიწოდების ჯაჭვების რღვევის გამო უკვე დაკარგა. ეკონომიკური პროგნოზებით, თუ სატრანსპორტო დერეფნებზე, მათ შორის ჰორმუზის სრუტეზე, შეზღუდვები შენარჩუნდება, დანაკლისი ერთ თვეში 1.5 მილიარდ ბარელამდე გაიზრდება. ბაზარზე მიწოდების ასეთი მკვეთრი შემცირება ენერგორესურსებზე დამოკიდებულ ქვეყნებს აიძულებს, საკუთარ სტრატეგიულ გათვლებს გადახედონ.

ამ გლობალური ენერგეტიკული ძვრების ფონზე, სომხეთი საკუთარი უსაფრთხოების სისტემის დივერსიფიკაციას ახდენს. მას შემდეგ, რაც მოსკოვმა უსაფრთხოების გარანტიები ვერ შეასრულა, ერევანმა ევროკავშირის ორწლიანი სამოქალაქო მისიის განთავსებაზე მიიღო გადაწყვეტილება. მისია სულ რამდენიმე ათეულ საერთაშორისო ექსპერტს აერთიანებს. მათი მთავარი ამოცანა ზუსტ მონაცემებსა და ციფრებზე გადის: 2026 წლის 7 ივნისის საპარლამენტო არჩევნებამდე კიბერინფრასტრუქტურის აუდიტი და პოლიტიკურ პროცესებში უკანონო ფინანსური ნაკადების გაკონტროლება.

ფინანსური მონაცემები ნათლად აჩვენებს, თუ რა უჯდებათ პარტნიორ ქვეყნებს მოსკოვის ორბიტაზე დარჩენა. Bloomberg-ის ანალიტიკისა და რუსეთის ფედერალური ბიუჯეტის მონაცემების თანახმად, კრემლი ყოველწლიურად დაახლოებით 1.2 მილიარდ დოლარს ხარჯავს საგარეო მაუწყებლობასა და საზღვარგარეთ საკუთარი პოლიტიკური გავლენების მართვაზე. შედარებისთვის: 1.2 მილიარდი დოლარი სომხეთის მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) დაახლოებით 5%-ს უდრის. ეს თანხა სომხეთის თითოეულ მოქალაქეზე გადაანგარიშებით 400 დოლარს შეადგენს — რესურსს, რომელიც რეგიონში პოლიტიკური პროცესების კონტროლზე იხარჯება და არა რეალური თავდაცვითი ინფრასტრუქტურის მშენებლობაზე. როდესაც კონკრეტული სამხედრო რისკები დადგა, გავლენის შენარჩუნებაში ჩადებულმა ამ მრავალმილიარდიანმა ინვესტიციამ მოკავშირე სახელმწიფოს ფიზიკური დაცვა ვერ უზრუნველყო.

Flags of the member states of the European Union in front of the EU-commission building "Berlaymont" in Brussels, Belgium (Photo by Christian Lue on Unsplash)