The Ledger
24 აპრილი, 2026 ·

ქვითარი: რა უჯდება უკრაინას ევროკავშირის „სიმბოლური წევრობა“

0 ევრო და 0 ხმის უფლება — რა უჯდება უკრაინას ევროპის უსაფრთხოება და რატომ არის „სიმბოლური წევრობა“ ეკონომიკურად წამგებიანი გარიგება.

ნული ევრო და ნული ხმის უფლება — ასეთია იმ მოდელის რეალური ფინანსური და პოლიტიკური მოცემულობა, რომელსაც კიევს „სიმბოლური წევრობის“ სახელით სთავაზობენ. ეს წინადადება უკრაინას ევროკავშირის 170-მილიარდიან წლიურ საერთო ბიუჯეტზე წვდომას სრულად უზღუდავს მანამ, სანამ ქვეყანა სრულფასოვანი წევრის სტატუსს არ მიიღებს. როდესაც პოლიტიკური დაპირებები ეკონომიკურ ენაზე ითარგმნება, აშკარა ხდება, რომ მსგავსი ფორმატი ქვეყნისთვის ცალმხრივად წამგებიანია.

ამ შეთავაზების ფონზე, უკრაინის თავდაცვის პირდაპირი ხარჯები 2024 წელს 40 მილიარდ დოლარს აღწევს, რაც ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) თითქმის 37%-ია. უკრაინული მხარის უარი სიმბოლურ სტატუსებზე სწორედ ამ ციფრებსა და წარსული შეთანხმებების მწარე გამოცდილებას ეფუძნება. 1994 წლის ბუდაპეშტის მემორანდუმით კიევმა 1 900 სტრატეგიული ბირთვული ქობინი დათმო. ამ კოლოსალური აქტივის სანაცვლოდ ქვეყანამ მიიღო მხოლოდ ფურცელზე არსებული უსაფრთხოების გარანტიები, რომლებმაც 2014 და 2022 წლების ინტერვენციების დროს ნულოვანი ეფექტიანობა აჩვენა. შედეგად, ინფრასტრუქტურულმა და ეკონომიკურმა ზარალმა ასეულობით მილიარდი დოლარი შეადგინა — დანაკარგი, რომელსაც მხოლოდ სიმბოლური გარანტიები ვერასდროს აანაზღაურებს.

შედარებისთვის, ევროკავშირის წლიური ბიუჯეტიდან ბლოკის 450 მილიონიანი მოსახლეობის თითოეულ წევრზე საშუალოდ 377 ევროს ოდენობის ეკონომიკური სარგებელი მოდის — იქნება ეს ინფრასტრუქტურული პროექტები, სოფლის მეურნეობის სუბსიდიები თუ სხვა ტიპის მხარდაჭერა. „სიმბოლური წევრობის“ პაკეტი უკრაინის მოქალაქეებისთვის ამ მაჩვენებელს კვლავ ნულზე ტოვებს. ამავდროულად, ევროპის აღმოსავლეთ ფლანგის უსაფრთხოების დაცვა უკრაინის ბიუჯეტს ყოველდღიურად საშუალოდ 110 მილიონი დოლარი უჯდება, რაც კონტინენტის სხვა ქვეყნებს საკუთარი თავდაცვის ხარჯების დაზოგვის საშუალებას აძლევს.

სწორედ ამიტომ, უკრაინა სუვერენულ გადაწყვეტილებას იღებს და მხოლოდ სრულუფლებიან წევრობას ითხოვს. როდესაც სახელმწიფო საკუთარი ეკონომიკის მესამედზე მეტს ხარჯავს და სხვა ქვეყნების უსაფრთხოებასაც აზღვევს, ნებისმიერ ალიანსში სიმბოლური სტატუსით დაკმაყოფილება ეკონომიკურად გაუმართლებელი გარიგებაა. ეს დასკვნა გამყარებულია უკრაინის ფინანსთა სამინისტროსა და ევროკომისიის 2024 წლის ბიუჯეტის მონაცემებით.

IG: PGH_FOTO (Photo by Patrik Velich on Unsplash)