The Ledger
3 მაისი, 2026 ·

ქვითარი ოფშორიდან: რა უჯდება ბიუჯეტს გაუმჭვირვალე სქემების სუბსიდირება

სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 126 000 ლარი გადაირიცხა კომპანიაში, რომელიც ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულების ოფშორულ სქემაში ფიგურირებს. გაეცანით ფინანსურ ანალიზს.

126 000 ლარი — სწორედ ეს თანხა გამოყო სოფლის განვითარების სააგენტომ იმ კომპანიისთვის, რომელიც ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულებზე რეგისტრირებული იურიდიული პირის აქტივებს განკარგავს. ფინანსური ნაკადებისა და მიწის რეგისტრაციის დოკუმენტების ანალიზი აჩვენებს მკაფიო მოდელს: როგორ ხდება ჩაკეტილი კორპორატიული ქსელების პირდაპირი დაფინანსება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.

გურჯაანის მუნიციპალიტეტში მდებარე 100 000 კვადრატული მეტრი სასოფლო-სამეურნეო მიწა შპს „კომპლექს-სერვისის“ საკუთრებაშია. თავად ეს საწარმო კი 100%-ით ვირჯინიის კუნძულების ოფშორულ ზონაში რეგისტრირებულ შპს „ფინსეკ ლიმიტედს“ ეკუთვნის. ოფიციალური დოკუმენტაციის თანახმად, მესაკუთრე კომპანიამ ეს ფართობი 10-წლიანი იჯარით ადგილობრივ კომპანიას გადასცა.

გარიგების ფინანსური პირობები ყოველგვარ საბაზრო ლოგიკას მოკლებულია: 100 000 კვადრატული მეტრი მიწის იჯარა თვეში მხოლოდ 1000 ლარს შეადგენს. გამოდის, რომ ერთი კვადრატული მეტრით სარგებლობა კომპანიას თვეში მხოლოდ 1 თეთრი უჯდება. შედარებისთვის: ეს მაჩვენებელი თბილისში ერთი ავტომობილის საათობრივი პარკირების საფასურზე 100-ჯერ ნაკლებია.

სწორედ ამ სიმბოლური იჯარის მქონე ადგილობრივმა შპს-მ მიიღო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 126 000 ლარიანი სუბსიდია და, ამასთანავე, მოიპოვა მტკნარი მიწისქვეშა წყლებით სარგებლობის ლიცენზიაც. საჯარო რეესტრის მონაცემები მოწმობს, რომ მსგავსი სტრუქტურა გამონაკლისი არ არის — 9 უცხოური ოფშორული ერთეული საქართველოში 70-მდე ადგილობრივ კომპანიას აკონტროლებს.

აშშ-ის მიერ დაწესებული სანქციების ფონზე, ზოგიერთი აქტივის ოფშორებიდან საქართველოს იურისდიქციაში გადმოტანის პროცესი დაიწყო, თუმცა მინიმუმ სამი მსხვილი კომპანია კვლავ ინარჩუნებს ოფშორულ სტატუსს. ასეთი ორმაგი სტრუქტურა სტანდარტული აგრობიზნესისთვის ფინანსურად წამგებიანია, თუმცა სავსებით ლოგიკურია კაპიტალის წარმომავლობის დასამალად, რადგან ანონიმური ზონები ბენეფიციარების იდენტიფიცირებას პრაქტიკულად შეუძლებელს ხდის.

როდესაც სახელმწიფო ფონდები იმ აქტივებს ასუბსიდირებენ, რომელთა მფლობელობაც ნულოვანი გადასახადების მქონე იურისდიქციებშია გადატანილი, ეს საჯარო ფინანსების პირდაპირი ტრანსფერია ჩაკეტილ სისტემაში. ეკონომიკური თვალსაზრისით, სოფლის მეურნეობა აქ მხოლოდ საფარია; რეალური მიზანი კი საჯარო რესურსების ხარჯზე აქტივების უსაფრთხო მართვა და შენარჩუნებაა.

Aerial view of agricultural fields with shadows and paths (Photo by Bernd 📷 Dittrich on Unsplash)