The Ledger
30 მაისი, 2026 ·

მოსკოვის საჰაერო თავდაცვის ფასი: 600-მილიონიანი სისტემები და 30-ათასიანი დრონების დისბალანსი

როდესაც 600 მილიონი დოლარის ღირებულების სისტემები 30,000-დოლარიან დრონებს ვერ აჩერებენ, ჩნდება კითხვა: რამდენად ეფექტურად იხარჯება რუსეთის სამხედრო ბიუჯეტის 6.7%?

600 მილიონი აშშ დოლარი — სწორედ ასეთია ერთი S-400 ტიპის საჰაერო თავდაცვის სისტემის საშუალო ღირებულება, რომლითაც რუსეთი მოსკოვის რეგიონის უსაფრთხოებას იცავს. მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის დედაქალაქის ირგვლივ საჰაერო თავდაცვის საშუალებების კონცენტრაცია სხვა რეგიონებთან შედარებით ოთხჯერ მაღალია, შორი მოქმედების დრონებმა სახელმწიფო საზღვრიდან 500 კილომეტრზე მეტი მანძილი დაუბრკოლებლად დაფარეს და სამიზნეებს მიაღწიეს.

ეს მონაცემები თავდაცვის ხარჯებსა და რეალურ ოპერაციულ შედეგს შორის არსებულ კოლოსალურ დისბალანსზე მიუთითებს. ერთი დრონი, რომლის წარმოება საშუალოდ 30,000-დან 50,000 დოლარამდე ჯდება, მრავალმილიარდიანი დამცავი ინფრასტრუქტურის გვერდის ავლით ახერხებს მოქმედებას. შედარებისთვის, მხოლოდ ერთი „პანცირ-S1“ სისტემა, რომელიც მოსკოვის ცენტრალურ უბნებში შენობების სახურავებზეა განთავსებული, დაახლოებით 15 მილიონი დოლარი ღირს. ეს ნიშნავს, რომ დაცვის მექანიზმი 300-ჯერ უფრო ძვირია, ვიდრე ის საშუალება, რომლის შეჩერებაც მას ევალება.

2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის მიხედვით, რუსეთის სამხედრო ხარჯებმა ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) 6.7%-ს მიაღწია. ფაქტობრივად, ყოველი მეათე რუბლი სამხედრო სექტორზე იხარჯება, თუმცა მოსკოვის რეგიონში დაფიქსირებული ინციდენტები აჩვენებს, რომ ეს რესურსი ტექნოლოგიურ უპირატესობაში არ აისახება. 500-კილომეტრიანი დისტანცია, რომელიც საფრენმა აპარატებმა შეუფერხებლად გაიარეს, ადასტურებს, რომ ძვირადღირებული სამხედრო ტექნიკა დეკლარირებულ დაცვას ყველაზე დაცულ ზონაშიც კი ვერ უზრუნველყოფს.

ერთადერთი „პანცირის“ ფასი — 15 მილიონი დოლარი — საკმარისი იქნებოდა თბილისის მასშტაბის ქალაქში 10 ახალი საჯარო სკოლის სრულად ასაშენებლად და აღჭურვისთვის. თუმცა, რუსეთის ფინანსური რესურსი კვლავ ისეთ ტექნიკაზე იხარჯება, რომელიც დაბალბიუჯეტიან აპარატებთან ბრძოლაში დაბალ ეფექტურობას აჩვენებს. საერთაშორისო სამხედრო კვლევითი ორგანიზაციების მონაცემები მკაფიოდ ადასტურებს, რომ კრემლის თავდაცვითი სტრატეგია რეალურ საფრთხეებთან მიმართებით არაეფექტურია.

a tall brick building with a metal roof (Photo by Evgenii Dzhivelikian on Unsplash)