The Ledger
3 მაისი, 2026 ·

ტრანზაქციის ფასი: რატომ სჭირდება კრემლს ტაქტიკური პაუზა

რუსეთის 36-მილიარდიანი საბიუჯეტო დეფიციტი და იზოლირებული საბანკო სექტორი: რატომ ცდილობს მოსკოვი ცეცხლის შეწყვეტის სანაცვლოდ SWIFT-ის სანქციების მოხსნას.

3.3 ტრილიონი რუბლი (დაახლოებით 36 მილიარდი დოლარი) — სწორედ ასეთია რუსეთის ფედერაციის ბოლო დადასტურებული წლიური საბიუჯეტო დეფიციტი. ფინანსური თვალსაზრისით, ეს ნიშნავს, რომ სახელმწიფოს საკუთარი ხარჯების დასაფარად, განსაკუთრებით კი სამხედრო მანქანის შესანახად, სახსრები აღარ ჰყოფნის. ეს დეფიციტი თითოეულ მოქალაქეზე დაახლოებით 250 დოლარის დამატებით წლიურ ტვირთად აისახება. შედარებისთვის, ეს თანხა რუსეთის არაერთ რეგიონში საშუალო თვიური პენსიის ეკვივალენტურია — მოსახლეობა საკუთარი ჯიბით იხდის კრემლის გეოპოლიტიკური ამბიციების საფასურს.

ასეთი ეკონომიკური წნეხის პირობებში, ნებისმიერი დიპლომატიური შეთავაზება, პირველ რიგში, ფინანსური გადარჩენის ინსტრუმენტია. უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ Bloomberg-თან ინტერვიუში სწორედ ის ტაქტიკური სვლა აღწერა, რომელსაც მოსკოვი ამზადებს. კრემლის მიზანია ცეცხლის შეწყვეტის ინიციატივა გამოიყენოს ვაჭრობისთვის, სადაც მთავარი პირობა არა ტერიტორიული დათმობები, არამედ წმინდად ფინანსური ბენეფიტებია: მსხვილი საწარმოებისთვის სანქციების მოხსნა და გლობალურ საგადამხდელო სისტემაში დაბრუნება.

მოსკოვის მთავარი სამიზნე სწორედ საერთაშორისო ფინანსური ინფრასტრუქტურაა. დღეისათვის რუსული საბანკო სექტორის აქტივების 80%-ზე მეტი სანქცირებულია. გლობალური ფინანსური სისტემიდან იზოლაცია რუსულ ბიზნესს ტრანზაქციებს უძვირებს და საერთაშორისო ვაჭრობას საგრძნობლად ანელებს. ამ შეზღუდვების გვერდის ავლა, სხვადასხვა შუამავლების მეშვეობით, კომპანიებს ტრანზაქციის ღირებულების დამატებით 3-დან 5%-მდე უჯდებათ. ჯამურ ჭრილში ეს მილიარდობით დოლარის დაკარგულ მოგებასა და ზედმეტ ხარჯს ნიშნავს.

როდესაც რუსეთი ცეცხლის შეწყვეტის ინიციატივით გამოდის — თუნდაც ეს მხოლოდ 9 მაისის აღლუმის მშვიდად ჩასატარებლად განკუთვნილი რამდენიმედღიანი პაუზა იყოს — ეს ჩვეულებრივი სავაჭრო ოპერაციაა. მექანიზმი მარტივია: ფრონტის ხაზზე დროებითი სიჩუმე გამოიყენება როგორც აქტივი, რათა დასავლეთი ფინანსური შეზღუდვების შერბილებაზე დაითანხმონ. ეს არის ცივი ფინანსური გათვლა, სადაც ტაქტიკური შესვენება SWIFT-ზე წვდომასა და ეკონომიკურ სარგებელზე უნდა გადაიცვალოს. რეალური ციფრები ადასტურებს, რომ მოსკოვს დროებითი ზავი არა მშვიდობისთვის, არამედ ფინანსური ხვრელების ამოსავსებად სჭირდება.

a tall building with a sign on the front of it (Photo by Konstantin Ilinskiy on Unsplash)