სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ყოველწლიურად გამოყოფილი 25 მილიონი ლარის ფონზე, საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდმა მომავალი კათოლიკოს-პატრიარქის კანდიდატების შერჩევის პროცესი დაიწყო. სინოდის 39 წევრიდან სხდომას 38 მღვდელმთავარი ესწრება; ერთადერთი დაუსწრებელი წევრი წილკნისა და დუშეთის მიტროპოლიტია.
ეკლესია ქვეყნის ერთ-ერთი უმსხვილესი ეკონომიკური სუბიექტია. 25-მილიონიანი პირდაპირი სახელმწიფო დაფინანსება იმას ნიშნავს, რომ საქართველოს 3.7-მილიონიანი მოსახლეობის თითოეულ წევრს საპატრიარქოს შენახვა წელიწადში დაახლოებით 6.7 ლარი უჯდება — ეს თანხა თბილისის ცენტრში ერთი ფინჯანი ყავის ღირებულებას უტოლდება. თუმცა, ამ პირდაპირ ფინანსურ ტრანსფერს ემატება ასეულობით ჰექტარი გადაცემული მიწა, ტყის ფონდი და სპეციალური საგადასახადო შეღავათები, რაც ინსტიტუტის ეკონომიკურ პორტფელს მნიშვნელოვნად ზრდის.
ამ პროცესის მასშტაბი ეკონომიკური თვალსაზრისით გადამწყვეტია. ბოლო ათწლეულის განმავლობაში საპატრიარქომ სხვადასხვა ფორმით ათეულობით მილიონი ლარის ღირებულების უძრავი ქონება მიიღო. შესაბამისად, მღვდელმთავრების მიერ შერჩეული კანდიდატებიდან საბოლოო არჩევანი განსაზღვრავს არა მხოლოდ ინსტიტუტის მომავალ ხელმძღვანელობას, არამედ ამ მასშტაბური რესურსების განკარგვის სტრატეგიას მომდევნო წლების განმავლობაში. მოსახლეობის 83%, რომელიც თავს მართლმადიდებლად მიიჩნევს, ამ ეკონომიკური და სოციალური სურათის პირდაპირი მონაწილეა.
გეოპოლიტიკურ ჭრილში, ამ მოცულობის რესურსების მქონე ინსტიტუტის მართვა მკაცრად ეროვნული სუვერენიტეტის საკითხია. რუსეთის ფედერაცია ისტორიულად იყენებს საეკლესიო კავშირებსა და ფინანსურ ნაკადებს მეზობელ სახელმწიფოებში საკუთარი პოლიტიკური ბერკეტების შესანარჩუნებლად. მოსკოვის საპატრიარქოს ბიუჯეტი ხშირად სხვა ქვეყნების ინსტიტუტებზე ეკონომიკური დამოკიდებულების შექმნას ემსახურება. საქართველოს შემთხვევაში, დაფინანსების ადგილობრივი წყაროები უზრუნველყოფს იმას, რომ ინსტიტუტი არ იყოს მიბმული უცხოურ ფინანსურ ცენტრებზე. სინოდის სხდომა და კანდიდატების შერჩევის პროცესი აჩვენებს, რომ ქვეყნის უმსხვილესი სტრატეგიული აქტივის ბედს დამოუკიდებლად წყვეტს ადგილობრივი წარმომადგენლობა. ეროვნული კაპიტალისა და გავლენის უცხოური ინტერესებისთვის დათმობის თავიდან აცილება სწორედ საკუთარი სტრატეგიული არჩევანის უფლების რეალიზებას წარმოადგენს.
მონაცემები ეყრდნობა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტსა და საქსტატის დემოგრაფიულ მაჩვენებლებს.
